Artikel uit 'De Gelderlander' van 16 december 2005
Door ELLEN BOSCH

Het technasium: zelf drop maken of een raket bouwen

‘ Als er iets fout gaat, probeer je het opnieuw’

Foto: Herman Stöver

Een technisch onderwijsassistent legt aan Sander, Maureen en Tomas uit wat ze moeten doen om een proef te laten slagen.

Een rugzak voor stedentrips ontwerpen, of zelf drop maken. Technasiumleerlingen werken vooral aan praktijkgerichte opdrachten. Volgend jaar bieden middelbare scholen uit de regio deze nieuwe vorm van onderwijs aan. Vandaag ondertekenen ze daartoe een overeenkomst.

Een onderwijsassistent geeft uitleg aan technasiumleerlingen Maureen, Tomas en Sander: „ Als je hier met de muis klikt, stijgt de temperatuur in het bakje.” Ze zitten in de tweede klas van middelbare school Het Streek in Ede en doen een proef met temperatuurschommelingen. „ Het technasium is leuk omdat je veel zelf mag doen”, vertelt Maureen. „ We doen veel verschillende dingen; we maken een website, doen chemische experimenten, of bouwen een raket”, legt Tomas uit. Sander vult aan: „ Als er iets fout gaat probeer je het opnieuw. Daardoor leer je van je fouten”. Het technasium is een formule voor bèta- onderwijs binnen het vwo en de havo. Elk leerjaar krijgen leerlingen vier grote exacte onderwerpen aangeboden, waaraan ze zeven weken lang twee dagdelen werken. Het begint in de eerste klas en gaat door tot het eindexamen. Aankomend jaar bieden drie middelbare scholen in deze regio ( het Merletcollege in Cuijk, CSG het Streek in Ede en Candea in Duiven) technasiumonderwijs aan. Vandaag ondertekenen ze samen met twee andere scholen uit Utrecht en Amersfoort een overeenkomst met de Stichting Technasium.  

Het Streek is de enige van de vijf scholen binnen het samenwerkingsverband die al soortgelijk onderwijs aanbiedt. „ We zochten een vernieuwende impuls in het bèta- onderwijs en kwamen uit bij praktische opdrachten,” vertelt Dick van Opstal, adjunct- directeur. „ Toen Boris Wanders van de Stichting Technasium belde, bleek dat zij vrijwel dezelfde formule bedacht hadden. We besloten met hen in zee te gaan, omdat we op die manier samen kunnen werken met andere scholen en het bedrijfsleven.” Het Streek wil dat het aantal leerlingen dat een zogenaamd natuurprofiel ( natuur & techniek of natuur & gezondheid) kiest hierdoor stijgt. Volgens Opstal kan dat een belangrijke bijdrage aan de kenniseconomie zijn.

Het technasium springt in op de behoefte aan praktijkgericht bèta- onderwijs. Uit onderzoek van Deltaplan Bèta en Techniek ( een initiatief van het ministerie van Onderwijs, Sociale Zaken en Economische Zaken) blijkt dat leerlingen daar behoefte aan hebben.

Judith Lechner en Boris Wanders, projectleiders van Technasium, hebben het nieuwe model voor bèta- onderwijs bedacht voor middelbare scholieren. Zij is beleidsmedewerker onderwijsinnovatie bij een instelling voor beroepsonderwijs en hij docent Nederlands aan een middelbare school. „ Tijdens lesgeven merkte ik dat leerlingen met briljante ideeën komen wanneer je ze serieus neemt”, vertelt Wanders. „ Het technasium is niet bedoeld voor de klassieke nerd. Leerlingen werken veel samen en komen in aanraking met de werkelijkheid.” Het vak ‘ onderzoek en ontwerpen’ vormt het hart van de formule. Leerlingen passen kennis toe in projectopdrachten, met hulp van het bedrijfsleven en vervolgopleidingen. Zo ontwerpen ze bijvoorbeeld een rugzak, speciaal gemaakt voor een stedentrip. „ Ze zijn dan even ingenieur van beroep. Ze bekijken in een groepje welke rugzakken al bestaan, interviewen gebruikers, bepalen de eisen waaraan de rugzak moet voldoen, en uiteindelijk maken ze een ontwerp.”

Volgens Wanders is het belangrijk om meer leerlingen te interesseren voor een technische opleiding. „ Er is een dreigend tekort aan kenniswerkers, afgestudeerde bèta’s . Dat stelt de overheid, maar ik hoor dezelfde geluiden uit het bedrijfsleven. Ik vind het belangrijk om al in het middelbaar onderwijs potentiële kenniswerkers op te leiden. Nederland moet blijven innoveren.”

Doel van het technasium is 15 procent meer leerlingen te laten instromen in de natuurprofielen, en meer meisjes te interesseren voor de wereld van bèta en techniek. „ Het technasium biedt geen speciale meisjesonderwerpen, maar de opdrachten zijn niet geheel technisch. Ze zijn gelinkt aan mens en maatschappij”, aldus Wanders. Ook is het de bedoeling dat meer leerlingen kiezen voor een vervolgopleiding in bèta of technisch hoger onderwijs. Dat sluit aan bij de doelstellingen die de Europese Onderwijs Raad op dit gebied heeft opgesteld in mei 2003.

Een van de streefwaarden is het verhogen van het aantal afgestudeerde bèta’s met 15 procent in de periode 2000- 2010. 

Zijn Maureen, Tomas en Sander van plan een bèta- opleiding te volgen? „ Dat weet ik nog niet,” antwoorden ze eensgezind.

Afgestudeerde bèta’s
?In 2002- 2003 hebben 3060 studenten een academische bèta- opleiding afgerond, van wie 83 procent mannen.
?Nederland heeft in verhouding een klein aantal afgestudeerde bèta’s. In 2002 studeerde 6,6 procent van het totaal aantal afgestudeerden van 20- 29 jaar af in de technische richting. Gemiddeld was dat in de EU 15 procent.